Titel: "Jacob van Eyck - Der Fluyten Lust-hof - Selectie"
Erik Bosgraaf, blokfluiten; Brilliant Classics; 3-cd-set; € 8,98.
Wie ooit de sopraanblokfluit heeft leren bespelen vanuit de boekjes van Gerrit Vellekoop, moet hem zijn tegengekomen: jonkheer Jacob van Eyck, componist van talloze variatiestukken op bekende lied- en psalmmelodieën. Behoudens een incidentele plaatopname als die van Frans Brüggen met de variaties over "Doen Daphne d'over schone Maegt" heeft Van Eycks muziek nooit veel aandacht gehad. Dat gaat gelukkig veranderen nu er behalve een proefschrift ook drie cd's met muziek van hem in de winkel liggen.
In het uitgebreide booklet bij deze uitgave, geschreven door de op Van Eyck gepromoveerde musicoloog Thiemo Wind, staan veel interessante bijzonderheden over deze unieke figuur uit de Nederlandse muziekgeschiedenis. Jacob van Eyck schreef zijn "Der Fluyten Lust-hof" voor blokfluit zonder begeleiding. Al luisterend naar het blokfluitspel van Erik Bosgraaf raak je steeds meer geboeid door deze muziek. Het merkwaardige is dat er, ondanks de beperkte middelen die van Eyck ten dienste stonden, toch sprake is van veel afwisseling - en dat ondanks de beperkte ritmische variatie; we moeten niet vergeten dat de instrumentale muziek in die tijd nog in de kinderschoenen stond.
Erik Bosgraaf speelt met deze virtuoze muziek alsof er geen technische problemen bestaan, en door zijn fabelachtige techniek is hij in staat van deze stukjes boeiende miniaturen te maken die elk hun eigen karakter hebben. Om dat te kunnen, moet je een groot musicus zijn. Daarbij komt nog het feit dat hij maar liefst dertien verschillende blokfluiten bespeelt, zowel een aantal historische instrumenten als verschillende 20e-eeuwse kopieën.
Bijzonder zijn de stukken die Bosgraaf speelt op een
sopraninoblokfluit, die nagebouwd is van een in Lisse opgegraven instrument. Het lijkt wel een kleuterfluitje, zo dicht zitten de gaatjes bij elkaar. Als voorbeeld noem ik hier het stuk "Engels Nachtegaeltje", waarin Bosgraaf verschillende elementen uit de vogelzang gebruikt. Eén kanttekening: alles is opgenomen in een akoestische ruimte, wat als nadeel heeft dat juist door die ruimtewerking de zuiverheid soms wordt vervormd. Jonkheer Van Eyck speelde zijn muziek in de openlucht; maar wellicht is er in Nederland geen buitenplaats meer te vinden waar de stilte gegarandeerd is. Toch zou het experiment de moeite waard zijn geweest. Eigenlijk zou iedereen die ooit iets had of nog heeft met de blokfluit deze uitgave moeten aanschaffen. Voor enkele euro's is dan te horen wat er op dat "jammerhout" al niet mogelijk is.
Recensie verschenen op 25 juni 2007
copyright Reformatorisch Dagblad / S.M.W. Bezemer